Mechanikus

Ik ben een mechanicus. Al mijn hele leven wil ik weten hoe dingen werken. Hoe het mechaniek voorspelt wat de volgende actie is. Als 4 jarige haalde ik al buizenradio's uit elkaar tot grote ergernis van mijn vader, die mij daar overigens amper over kapittelde. Hij reageerde meer beduusd. Zo van: "dat had ik niet aan zien komen". En tegelijk wist ie zich geen raad. Mijn vader was zeker geen mechanicus. Hij begreep er niks van en zo ook niks van mij. En hij was niet in staat om de buizenradio weer te laten werken. Dat verwachtte ik ook niet hoor. Later hoorde ik dat mijn opa (moeders kant) zich vermaakte met elektronica. We hadden het zeker erg leuk met elkaar kunnen hebben. Hij stierf voordat ik geboren was. Ook elektronica valt binnen het bereik van de mechanicus. De aaneenschakeling van componenten voorspelt het gedrag van het systeem. met wat je erin stopt kun je exact voorspellen - zolang alles functioneert volgens specificaties -  wat er uit komt. Het gedrag van de schakeling is - met kennis van de werking van de componenten en hun interactie - geen mirakel of toverkunst, maar afleidbaar en gevolg van alle gemaakte keuzes. Voor de mechanicus zijn er hier geen geheimen, alle parameters zijn bekend.

In dezelfde tijd dat ik buizenradio's en televisies - om een of andere reden kwam er steeds weer een ander groot elektronisch apparaat in een houten behuizing (we spreken over de jaren 70) de woonkamer binnen - demonteerde om te ontdekken waar het leven in die kasten vandaan kwam, keek ik graag naar de films van Charlie Chaplin en Buster Keaton. Die  maakten grote indruk op mij. Slapstick is in essentie ook mechanica, van alles grijpt op elkaar in en het is voorspelbaar wat er gaat gebeuren. De wereld is geordend en overzichtelijk in de opzettelijk veroorzaakte chaos die je tegelijk doet huiveren als schaterlachen. De Dikke en de Dunne, de scène met de piano van de trappen. Onvermijdelijk wat het eindshot is. Wat maakt dat dit zo'n aantrekkingskracht heeft? 

Dat je beloond wordt voor het toekomstbeeld dat je hebt. Uiteindelijk gaat de buitenwereld kloppen met het beeld dat je daarover gevormd hebt. De voorspelbaarheid van de acties van de diverse 'acteurs' en hun reactie - vooral de onverstoorbaarheid van Chaplin en Keaton:  alsof het allemaal helemaal normaal is wat hen overkomt - maakt dat je gerust bent. Er gaat niemand dood, er is geen paniek, en als die er al is, dan is het intern bij de toeschouwer: kijk uit, pas op, oh nee toch! Of zoals mijn moeder wel 100 keer uitriep "Ach godskens" - gereformeerden zijn niet roomser dan de paus en vloeken net als iedereen. Mijn moeder had dat vooral bij ver doorgedreven verbale humor: keiharde zwarte grappen konden altijd rekenen op een expliciete non-verbale afwijzing die haar pret moest verhullen. Tegelijk genoot ze met teugen van wietzen die te erg waren om waar te zijn. Ze maakte ze zelf nooit. Wij fungeerden als de cabaretiers die haar plezier brachten - en ook de fysieke humor die haar tot in haar vezels deed beseffen en voelen dat ook zij van vlees en bloed was, in plaats van de schijnbaar veredelde huisrobot die ook nog eens de kinderen opvoedde en haar man in toom hield. 

Maar goed, de mechanicus. Mijn plezier is het hoogst als mij het mechaniek duidelijk is. Dat is dan ook meteen mijn enig streven in het leven. Waarbij uitvinden waar de start ligt, wat er is dat beweging krijgt in die lange reeks van oorzaak en gevolg, mij steeds weer in de greep heeft. Zo geldt dat voor dingen, machines, voertuigen, klokken, horloges, enzovoort, als ook voor levende organismen - hoe weet een boom wanneer hij.zij/het bladeren moet maken, hoe weet een worm welke kant hij op moet, hoe komt de mens tot de beslissing om opeens treinconducteur te worden - als ook voor sociale interacties: dierlijk gedrag. Waarbij gedrag van mensen mij bijzonder boeit. Het mechaniek daarachter, en het ontwarren daarvan, daar kun je me 's nachts voor wakker maken. Het vermoeit mij niet om daar mijn tanden in te zetten en te ontwarren wat de drijfveren zijn die mensen in beweging zetten. Waarom? Gewoon omdat het leuk is je bezig te houden met iets wat je nog niet snapt. Anders verveel ik me dood want alle andere mechanieken - gaap - die zijn zo doorzichtig als wat, of bedoeld ingewikkeld zodat er geen eer aan te behalen valt. Ik houd me het liefst bezig met dat waarmee ik mezelf ook kan verbinden en in kan spiegelen. 

Slapstick is alleen leuk als je spiegelneuronen goed werken. Anders voel je er niks bij. En zonder gevoel is het leven nutteloos, zinloos en gedoemd tot leegte. Ken je dat, dat wanneer je iemand ziet vallen en landen op zijn/haar kruis, dat je dat zelf voelt als vergelijkbare pijn? En dat je dan moet lachen omdat je zelf die pijn niet hebt, maar wel even dacht dat? Als je dat kent, dan doen je spiegelneuronen het. En anders? Tja... jammer de bammer, dan valt er weinig te lachen.

De Autist

Kent u dat: dat je iemand bedankt voor een gesprek en de ander dan zegt:... "geen probleem". Alsof het gesprek een probleem was dat door de ander opgelost is. Alsof de ander alle moeite heeft gedaan en mijn dankbaarheid eenzijdig geheel terecht is. Alsof we net een transactie hebben gedaan. Hé gekkerd, ik verwacht dat je zegt: jij ook bedankt, fijn gesprek! "Geen probleem", pfft, mafklapper. 

Of kent u dat: dat je vertelt hoe je je voelt bij iets en dat de ander zegt: "nou dat weet ik niet hoor". Alsof er te twijfelen valt aan mijn gevoel door de ander. Who T.F. denk je dat je bent denk ik dan, en waarom zeg je zoiets achterlijks? Die ander gaat helemaal niet in op je gevoel, maar op het feit waarbij jij dat gevoel hebt en controleert of hij/zij/het ook dat gevoel daarbij heeft en twijfelt daar ernstig aan. Meeleven met jouw gevoel is niet aan de orde... 

Wat is er in deze voorbeelden aan de hand? Met wie hebben wij te maken?

Op het eerste oog zou ik zeggen: wat een vervelende Autist! Die kijkt alleen naar de feiten en toetst of jij bij die feiten wel de juiste emoties toont. Juist is dan juist volgens het perspectief en de kennis en ervaring van de Autist. Dat er op dat moment iets anders aan de hand kan zijn en dat jij dat inbrengt, is voor de Autist een onmogelijkheid. Het past niet in het voorgeschreven plaatje, dus bestaat het niet, is het niet relevant en moet het van tafel geveegd worden. 

Gebrek aan empathie? Nee gebrek aan waarnemend vermogen. Wat de Autist vooral ziet is zijn eigen binnenwereld en alles wat daarop precies projecteert in de buitenwereld. Past de buitenwereld niet op de binnenwereld, dan wordt die buitenwereld in twijfel getrokken, of in het ergste geval met geweld (verbaal en non-verbaal of zelfs met fysieke handelingen) te vuur en zwaard bestreden. Het interne gelijk van de Autist gaat boven alles. Dat daarmee de relatie in gevaar komt, valt niet binnen het besef van de Autist. Het eigen gelijk is in gevaar, dat moet eerst hersteld worden. Wat daarna over blijft is een leeg landschap, alle anderen zijn vertrokken. Bij de emoties van een Autist is er geen ruimte voor anderen, voor andere inzichten, voor een ander perspectief. Wat de Autist niet kent, dat mag er niet zijn. 

Jarenlang heb ik me gekrenkt gevoeld bij zulke uitbarstingen, en ook de mildere ontkenning van mijn eigen zijn kwam bij mij vaak hard binnen. Wat daarin met name in de weg zat en zit, is dat de Autist geen zelfreflectie heeft, niet snapt wat er gebeurt en ook niet in gesprek kan gaan over de interactie. Het is zoals de Autist het ziet, "hoezo, heb ik het mis dan"? De Autist mist het voorstellingsvermogen dat er iets anders aan de hand kan zijn dan zo hij/zij/het het ziet. Jarenlang heb ik me uitgeleverd gevoeld aan een Trump avant la lettre. Alsof ik er helemaal niet toe doe. En vele malen heb ik gedacht om het contact met de Autist maar helemaal op te geven. De door mij gevoelde onverdraagzaamheid werd me teveel. Retevermoeiend vond ik het ook, vooral de heftigheid van de emotionele uitbarstingen over schijnbaar futiele meningsverschillen of irrelevante feiten. 

Langzaam daalt het in dat ik het me niet kan voorstellen dat mensen zo hardnekkig volharden in hun eigen gelijk. En pats: jup spiegeltje. Dat doe ik dan precies zo als ik daar ook geen voorstelling bij heb en dat niet verdraag. Nou verdraag ik de Autist al mijn hele leven. Dus dat valt wel mee. En tegelijk pijnig ik mijn hersens om het te begrijpen. Helaas lukt dat niet, en dat zal ook niet. Begrip is wat ik nu nastreef, En dan begrip voor mijzelf. De Autist, die heb ik opgegeven. Ik ga er geen tijd en energie meer aan verspillen. Het zij zo, zo is de Autist. Mijn verwachtingen zijn bijgesteld. Ik laat me dan maar verrassen en denk: theater van de lach, dit is cabaret. Het leven een schouwtoneel en de Autist is tegen wil en dank de nar. Voor mij dan hè. Ieder zijn meug.

U heeft bezoek!

Leuk, bezoek! Tenminste, ik hoop dat het leuk bezoek is, dan is het ook leuk om bezoek te ontvangen. 

Vrijwel dagelijks staat een vers lijstje profielbezoekers mij aan te staren. Steeds vaker heb ik wat weerstand om dat lijstje door te nemen. Omdat er van al die bezoeksters niemand de moeite heeft genomen een berichtje te sturen. Tegelijk durf ik het niet aan om alle bezoeken meteen te verwijderen. Wie weet mis ik net die ene. Ja, ik heb ook FOMO. 

Geen berichtje maar wel een knipoog? Tja, dat valt mij al helemaal niet op natuurlijk, ik ben een man. Als ik niet aan een of ander ingewikkeld probleem denk, dan denk ik niks, merk ik niks op en sta ik gewoon wat voor me uit te staren. Gewoon lekker niks doen, niks denken, en goed zijn met mezelf in het moment. Als er niks is, is er ook niks om je druk over te maken. Wat is het toch heerlijk om man te zijn. 

Oh ja, dat lijstje. Ik begin er maar weer eens aan. Profiel 1. Wat een hoop woorden, ik kom er geen wijs uit. En, eh, waarom doe ik dit eigenlijk, want er is geen klik als de bezoekster niet de moeite nam contact te leggen. Die gedachte gooi ik maar weer overboord, zo komt er niks van. Het stramien lijkt ook hier nog heel archaïsch seksistisch - alsof het feminisme gewoon niet anders bestaat dan als woord in het woordenboek - dat de man de eerste stap moet zetten nadat de vrouw een uitnodiging heeft gedaan. Dat die uitnodiging zo onmerkbaar is als een watermolecuul in de oceaan, doet niet ter zake. "Ik heb je profiel bezocht, nou dan heb ik me toch al heel kwetsbaar opgesteld?!", is de moeite van de vrouw.

Zelfs na het lezen van "De kracht van echte mannen", snap ik het nog niet. En ik ga het ook nooit snappen. Oh zaligheid van het onkenbare. Als er iets is wat mannen boeit dan is het dat ze nog niet weten wat er voorbij de bocht te zien is. En vrouwen weten dat onbewust allemaal. Mannen hebben helemaal niks in te brengen. Het feminisme is onnodig, vrouwen hebben al de macht. En verder snap ik er niks van en wil ik mijn hoofd er niet meer over breken. Ik doe maar wat.

Eerste profiel bezoekster. Ja, leuke foto's, interessante zelfbeoordeling, rookt niet, drinkt voor de gezelligheid. Check: so far so good. Oh, kijk hier een paar leuke hobby's, wat echte levensvragen, geen gratuit gebabbel over horoscopen, geen spiritueel gebazel. Lijkt me een verstandige vrouw die er ook nog eens aardig uit ziet, en een verzorgd stukje tekst kan (laten) fabriceren. Ja hé, je weet het niet hè. Je moet ze de kost geven die een AI-gegenereerd profiel prompten op de man die ze voor ogen hebben. Of mannen dat doen? Geen flauw idee, ik lees hun profielen niet en zal er toch ook niks van begrijpen. 

Nog even verder scrollen. Oh bummer, verkeerde provincie. Huh wat staat hier: mijn lengte 185, jouw lengte minstens 190... Ja doei. Hopeloos dit. Weer iemand die een pappie zoekt en niet een gelijkwaardige partner. Ik heb heel lang gedacht dat het wel mee zou vallen. Maar dat doet het niet. Het is hardnekkig. Hé begrijp me goed, mannen zitten ook vol met vooroordelen over hoe hun ideale vrouw eruit moet zien. De details ken je zelf wel invullen, toch? En prima omdat overal elders tegen te komen. Maar hier op de spirituele dating site verwacht ik toch iets anders... 

Kijk, prima dat je rondkijkt. Maar als je dan op mijn profiel komt en ziet dat de lengte - of iets anders fysieks dat blijkbaar zo belangrijk voor je is dat je dit opneemt in je eisenlijstje - een no go voor je is, laat me dat even weten, dan hoef ik jouw profiel niet door te akkeren, het gevoel te krijgen dat je echt en oprecht bent om er dan achter te komen dat het niet zo is. Ik voel me niet afgewezen ofzo, ik vind het gewoon zo jammer van mijn beperkte tijd en aandacht om me bezig te moeten houden met zulke oppervlakkige materiële eisen en wensen van mijn niet-toekomstige bruid. 

Dus kom je op mijn profiel en lijkt het je wat, stuur dan ff een berichtje. Knipoog maar niet, want dat snap ik niet en vind ik meer iets voor een muurbloempje. Ik pluk principieel geen bloemen, dat vind ik namelijk vernielen van natuur. En als je afhaakt: laat het me weten: "sorry geen interesse". Misschien moet er een optie komen om jouw profielbezoek te wissen. Waarom ook niet. Op straat kijk je toch ook en draait je hoofd om als het niet bevalt? Niks mis mee... Ik ga ook niet enthousiast voor een ontmoeting met een wild onvoorspelbaar dier dat mij ziet als prooi. Dan draai ik me om en ren hard weg. Nee dank u. 

Eeuwige Trouw dl.2

Zo even slenterden we hier voorbij, druk in gesprek. Vlak daarvoor hadden we plezier met kinderen die uit twee tegenoverliggende zolderramen spullen naar elkaar overgooiden. Een vervanger van stoeprandje in dit smalle straatje zonder trottoir. We wierpen hen toe wat er op de grond was gevallen. In een lacherig bui stonden we plots voor de open deur. Na een korte aarzeling wees ik, bracht ik haar blik naar het bordje: "kunstkijkroute". We keken elkaar aan, haar hand trok mij al in de richting van de uitnodigend open staande deur. Ik zag de opening, de mogelijkheid, de kans, de optie. Twijfel, even was er twijfel. Wil ik dit wel? Wil ik niet liever nog wat in onzekerheid en luchtige vrolijkheid met haar door deze kleine straatjes slenteren? Als een beginnend koppeltje dat nog niet vastlegt hoe het verder gaat. De keuze uitstellen, het moment van nu rekken. Ik wil niet, ik hoef nog niet zo nodig. Zij is resoluut, neemt mij aan de hand. Ze kiest, het moment is daar. Zij weet, zij ziet. Ik zag het gisteren al, de eerste aankondiging van de duidelijkheid. Toen ze voor mij precies verwoordde wat er in mij leefde. Tot op de komma nauwkeurig keek ze diep in mijn ziel, en raakte mij.  Nu laat haar lichaam zien waar we staan. Ik kan niet anders dan er in meegaan. Steeds heb ik ja gezegd tegen wat er is, wat er was, wat er komt. Ik loop voorop naar binnen, neem schijnbaar initiatief. Zij stuurt me. De keuzes komen uit haar, omdat ze weet. Ik neem de stappen, ga voorop. Hierin staan we samen sterk, weten en kiezen. Zij weet, ik kies. We sturen elkaar, als navigator en bijrijder. Zonder elkaar zijn we beiden gemankeerd. We kunnen zeker zonder elkaar op eigen kompas varen. Met elkaar heeft het leven van ons allebei zoveel meer rijkdom, is het zoveel meer intens. Ik straal en zij heeft de energie, zij weet en ik kies, zij begrijpt en ik accepteer. We versterken elkaar, vullen aan en maken elkaar zichtbaarder voor de wereld. Samen gaan we op in het geheel. We groeien, snel en groot, in elkaars nabijheid.

{wordt vervolgd}

Eeuwige Trouw dl.1

Ondanks het briefje, stoot ik bijna mijn hoofd wanneer ik het smalle trapje afdaal. "Pas op je hoofd", staat er. Het lijkt mij een uitnodiging om juist dat niet te doen. Terwijl ik lees, ben ik voor even weer in dat kerkje. Daar waar ik vier jaar geleden mijn hoofd stootte. De tekst trekt mij naar zich toe, de woorden zuigen mij op. De herinneringen flitsen door mijn hoofd, de neurale ontdekkingstocht in mijn brein lijkt minuten te duren. In werkelijkheid is het een flits, een zucht. Geen twee treden durend op de in totaal vijf van het wit houten trapje en mijn brein koppelt aan wat mijn lichaam buiten al wist. Ik ken deze plek. Vorig jaar was ik er ook, liep ik er spontaan zonder nadenken binnen. Geen noemenswaardige herinnering in mijn hoofd. Het weten zit diep, is sterk. Deze plek verkoos mij, nee ons, om nu hier binnen te gaan. Ons moment is gekomen, we zijn onwetend, zoekend, aftastend. De realiteit die voor ons geschapen is, is zoveel helderder dan dat. We durven deze beiden niet onder ogen te komen.  Ik recht mijn rug, werp het verleden - alles eerder- van mij af en loop direct de kleine ruimte in. Een lage zoldering, witte balken, daartussen een donkerbruin plafond. Rechts het keukenblad, kookplaat, waterkoker, blad met thee en glazen. De vrouw kijkt me even aan, ik ontwijk haar blik. Met licht gebogen hoofd draai ik naar links, van haar af. Mijn aandacht gaat naar de voorwerpen op de tafel, ik neem niet goed waar. Wat ik zie zijn sieraden. Ik draal wat, weet niet goed wat ik hier doe.

{wordt vervolgd}

Jeroen helpt Rob op weg

Juni 2023 heb ik voor het eerst een keer meegefietst op de 4-fiets. Dat was me al een paar keer aangeboden, maar om vage redenen was ik nog niet opgestapt, had ik me nog niet aangemeld en bleef ik liever solo fietser. Terwijl ik al een tijdje minder ver en minder vaak fietste dan te doen gebruikelijk. Van LAF ging ik naar MAF. De lange afstandsfietser werd een matig (afstand) fietser. Ik fietste amper nog, was moe en zag er tegenop. Dat was een bijkomende beperking voor het meegaan met de 4 -fiets, ik moest namelijk eerst nog een stuk(-je) solo fietsen naar de start. Dat bracht de nodige interne belemmeringen aan het licht en vaak was ik zelf niet in staat om die virtuele beren van de weg te jagen, waardoor ze deze bleven blokkeren. 

Door onbekende oorzaken - vermoedelijk was het langdurige sociale druk die me overstag deed gaan - ben ik in juni 2023 toch op de 4-fiets beland. Jeroen - de Captain in Charge - begroette me hartelijk. Ik was ruimschoots op tijd voor vertrek en stond aan de bar te wachten op de grote roerganger - de 4 fiets wordt namelijk bediend zoals een Tank. Dus niet met een conventioneel stuurwiel. Nee, met twee verticale stangen die naar voor en achter bewogen moeten worden om links of rechts af te buigen. Dat heeft meer weg van een roer installatie dan een fietsstuur. 

De fiets werd aan mij getoond en uitgelegd, inclusief de mogelijkheden van stoelverstelling. Naar voor en naar achter en de zitting kan naar buiten draaien om het opstappen te vergemakkelijken. Verder viel op dat je zit als op een stoel en niet recht naar beneden trapt, maar schuin naar voren en iets naar beneden. Ach, de lig/zit fiets is een redelijk algemeen verschijnsel in het nederlands straat beeld, u heeft vast zoiets al eens gezien. De trappers zijn bakjes met randen en straps (banden van plastic met een klem mechanisme), en er is een gordel aanwezig om niet van de stoel te schuiven bij een noodstop. Helemaal super de buper: een armleuning die gewenst en ongewenst - de service van de CiC is gericht op "u heeft het nog niet gevraagd, maar wij draaien vast" - neergeklapt kan worden. Ja, en ook weer op, logisch.

We gingen op weg om nog twee passagiers op te halen. De eerste ging al vaker mee met de fiets, Jeroen sprak met warmte over haar. Het opstappen verliep al wat vlotter dan bij mij, duidelijk een ervaren 4-fietser. Vervolgens zetten we koers naar een andere eerste opstapper. Voor Jeroen op een plek waar hij niet eerder stopte. Na een plaatsje op de stoep uit de loop te hebben gevonden belde Jeroen aan bij de deur van het flatgebouw - het ziet er uit als een vierkante flat, men noemt het " appartementengebouw", maar het is natuurlijk ordinair een flat - en wachtte op een reactie. Vanaf de fiets konden wij de conversatie haast woordelijk verstaan. Iets met nog niet ontbeten, nog niet gedouchet en een ondertoon van geen zin, niet durven, ik hoef niet, ga maar zonder mij.

Enfin, Jeroen zette zijn beste overtuigingstactiek in - tenminste zo klonk het voor mij, ik had verder geen ervaring met zijn contactuele eigenschappen, maar vermoedde dat dit dan het overhalen van onwillige klanten moest zijn. Het lukte niet, hij vroeg haar om even naar de fiets en ons te komen kijken. Dat werkte wel, vanaf het balkon aan de zijkant van het gebouw op 3 hoog verscheen een iele gestalte die naar ons riep. Nog een paar maal klonk er een wat schuchterder nee, ik moet nog doesjen, ik wil jullie niet ophouden, ga maar zonder mij, ik ga nog wel eens mee (ooit-nooit, dacht ik er achter aan). 

Jeroen was inmiddels weer gaan zitten op de fiets. Er was niets aan hem te merken, geen teleurstelling of anderszins dat hij ermee zat dat het niet was gelukt om deze dame - die zich toch echt zelf had opgegeven mee te gaan met de 4 fiets - zover te krijgen dat ze zou opstappen. Hij zat - zo stelde ik vast - nog in de overtuig modus en nam even een aanloopje voor een ultieme poging en vroeg mij of dat zin had. Ik zag het als een aanmoediging om ook eens een duit in het zakje van "overtuig iemand die wel wil , maar grotere beren heeft dan ik me kan verbeelden". 

En dat werkte, ik weet niet meer wat ik heb gezegd, wel de reactie van Jeroen die zichtbaar blij was te merken dat hij er niet alleen voor stond. Ik kreeg het predicaat geschikt en er werd toegevoegd; aanwinst, je mag vaker mee. Ik had nog geen meter getrapt - de 4fiets heeft electrische ondersteuning, dus een electromotor, dus is het een motorfiets. Ik heb jaren gemotorfietst, en daar nooit op bijgetrapt, dat beviel altijd erg goed. Dat niet meetrappen had ik nu dan spontaan gecompenseerd door te doen wat ik het liefst doe en wat me zonder inspanning goed afgaat. Mensen helpen te doen wat ze willen, terwijl de beren hun wegversperren, is een soort van natuurlijke staat van zijn voor mij. Jeroen blij, ik blij, Tonny blij en ... nou ja of de andere nieuwe opstapper blij was dat werd me nog niet helemaal duidelijk. Ze had nog niet gedouched en in de gauwigheid iets te eten meegenomen. Maar ze zat op de fiets; De fiets was gevuld en we konden op weg! Mission Accomplished!